Effective 4-4-2

Na początek dzięki, że znalazłeś czas na dogłębne rozszyfrowanie taktyki.

Nie ma problemu. Uznałem, że skoro moja taktyka fantastycznie spisuje się u mnie, to warto by było się nią podzielić wraz z użytkownikami Centrum FM.

Mamy wiele dobrych taktyk na łamach naszego portalu. Czy mógłbyś wyjaśnić mi na czym polega fenomen owej taktyki?

Celem była przede wszystkim ofensywna i widowiskowa gra, dzięki której miło by się oglądało grane na niej mecze. Po wielu próbach w końcu udało mi się stworzyć właśnie takie ustawienie, które z resztą w trakcie swojej dalej udoskonalałem. Kluczowa jest tutaj genialna gra napastników, a w szczególności "lisa pola karnego". Kto by tam nie grał, to zawsze zdobywa kilkadziesiąt, a w najgorszym wypadku kilkanaście goli w sezonie.

Brzmi interesująco, ale czy nie sądzisz, że taka ilość bramek nie jest wynikiem jakiegoś błędu w grze?

Możliwe. Jak powszechnie wiadomo w FM 2010 gra kapitalnie szła środkiem pola, skąd wszystkie taktyki słynnego Mr. Hougha były oparte na grze w centrum. Kto wie, może tym razem błąd silnika gry można wykorzystać nie grając środkiem, a w pełni wykorzystując możliwości naszego "lisa"?

Faktycznie. Masz może jakieś nagrania tudzież zdjęcia, które potwierdzą prawdziwość Twoich wyników?

Jasne. Ogólnie wszystko zaczęło się od przygody z trzecioligowym Queen's Park, gdzie pierwszy raz przetestowałem ów taktykę. Wówczas "lisem pola karnego" był Severino, zaś jako "kompletny napastnik" grał Marc Antoine-Curier. Severino w pierwszym sezonie w 33 meczach zdobył, uwaga, 43 bramki, zaś Curier w 33 spotkaniach wpisał się na listę strzelców 29 razy. Drugi sezon był już trochę mniej udany, bowiem Brazylijczyk w tylu samu spotkaniach trafił do siatki już "tylko" 34 razy, zaś Gwadelupczyk strzelił 28 goli. Pierwszy w sumie zanotował 16 asyst, zaś drugi 22.

Imponujące. Czy taktyka była używana w innych klubach?

Tak, grałem nią siedem sezonów w Southampton. Zacząłem od League One, gdzie duet napastników tworzyli Rickie Lambert, który grał jako "kompletny", oraz, jako "lis", kupiony przeze mnie Ovidiu Herea, który z resztą spędził w moim klubie trzy lata. Pierwszy z nich rozegrał 30 meczów i strzelił 15 bramek. Drugi za to okazał się wręcz strzałem w dziesiątkę i w 44 meczach strzelił aż 42 bramki. Rumun w kolejnym sezonie, już w Championship, dalej imponował skutecznością i w 38 meczach zdobył 25 goli. Rok później, w Premier League, radził już sobie niestety słabiej, gdyż w 38 spotkaniach wpisał się na listę strzelców tylko 13 razy. Wracając do drugiego sezonu, partnerem Rumuna został Jonathan Soriano, który w 45 meczach ustrzelił 22 bramki. Sezon później, w najwyższej klasie rozgrywkowej, zastąpił go Jo, który na listę strzelców wpisał się 14 razy. W kolejnych dwóch sezonach parę atakujących tworzyli Park Chu Young oraz Ryan Babel, oczywiście odpowiednio jako "kompletny napastnik" oraz "lis pola karnego". Koreańczyk najpierw rozegrał 32 mecze i strzelił 22 gole, zaś później zagrał w 31 spotkaniach i zdobył 23 gole. Babel za to dwa razy z rzędy sięgnął po koronę Króla Strzelców, bowiem najpierw w 38 meczach strzelił aż 35 bramek, a potem w 36 spotkaniach zdobył 28 goli. W kolejnych dwóch sezonach podstawową parę napastników tworzyli Thomas Muller oraz Kevin Gameiro. Niemiec dwa razy z rzędu był trzeci w klasifikacji strzelców. Najpierw w 34 spotkaniach zdobył 28 goli, zaś później zagrał we wszystkich ligowych meczach, w których zdobył o 3 gole więcej niż poprzednim razem. Kto był dwa razy Królem Strzelców? Oczywiście grający na "lisie" Gameiro. Nękany kontuzjami najpierw strzelił aż 32 gole w ledwie 27 występach, za to sezon później w 33 spotkaniach zdobył, uwaga, 43 gole! Z racji, że w zespole "Świętych" zdobyłem już wszystko co się dało, to przeniosłem się do Manchesteru United. Tutaj też, póki co, taktyka zdaje egzamin, bowiem Rooney jak na razie w 6 meczach ma na koncie 5 goli, zaś Javier Hernandez w 7 spotkaniach wpakował piłkę do siatki już 16 razy! Warto dodać, że w każdym z sezonów moj zespół strzelał masę bramek, a jak już się zgrał, to mało ich tracił.

Czyli można by rzecz, że taktyka została gruntownie przebadana. Czy mógłbyś zatem przybliżyć nam ustawienia dla poszczególnych zawodników i formacji?

Boczni obrońcy grają u mnie dosyć ofensywnie, dzięki czemu często włączają się do akcji ofensywnych. Muszą często dośrodkowywać oraz agresywnie odbierać piłkę. Najczęściej dośrodkowują z linii końcowej oraz kryją jeden na jeden. Obaj środkowi obrońcy skupieni są na defensywie. Własną połowę przekraczają tylko wtedy, gdy jest rzut rożny dla naszej drużyny. Mają ograniczoną swobodę taktyczną oraz kryją strefą. Obaj skrzydłowi są za to skupieni przede wszystkim na ataku. Mają nieograniczoną swobodę. Muszą często próbować wszelkich rajdów, dośrodkować, czy szybkich bezpośrednich podań. Środek pola jest podzielony na zawodnika ofensywnego i defensywnego. Ten pierwszy, czyli wysunięty rozgrywający, także ma nieograniczoną swobodę oraz także ma być skupiony przede wszystkim na ofensywie. Musi często posyłać ładne prostopadłe piłki do napastników. Drugi z środkowych pomocników to już typowy zawodnik do odbierania piłki. Jego zadaniem jest przecinanie podań oraz agresywne atakowanie rywali. Musi jednak także posłać jakieś prostopadłe podanie. Kompletny napastnik musi być dobry we wszystkim. Musi być szybki, być dobrze wyszkolony technicznie, być mocnym fizycznie, a także posiadać dobre podania. Podobnie jak ofensywny pomocnik często bezpośrednio podaje do kolegi z drużyny oraz agresywnie odbiera piłkę. Jest oczywiście skupiony tylko na ataku, jednakże nie ma już on takiej swobody taktycznej jak choćby boczni pomocnicy. Lis pola karnego musi za to być bardzo szybki, umieć się kiwać oraz mieć dobrą grę bez piłki. Ma on bowiem próbować rajdów z piłką oraz ataków z głębi pola. Tutaj jedna wskazówka - lis musi grać na tej stronie ataku, która będzie przeciwna do jego nogi. Czyli jeśli na przykład Hernandez jest prawonożny, to gra jako lewy napastnik. W Queen's Park Severino grał jednak już jako prawy napastnik, bowiem był lewonożny.

Czy masz może jeszcze jakieś rady dla osób, które będą testowały ta taktykę?

Hm... Może to, że ja osobiście wyższego i skoczniejszego stopera ustawiam jako tego prawego środkowego obrońcę, gdyż jest on w rzutach rożnych tak ustawiony, aby stał przy długim słupku, skąd często ten zawodnik albo musi strzelić na bramkę, albo zagrać piłkę do kolegi z drużyny. Polecam również spróbować pewnego schematu rozmów motywacyjnych, jaki ja stosuję. Jeśli gramy u siebie, to zawsze daję, żeby piłkarza grali dla kibiców. Jeśli na wyjeździe jesteśmy faworytem, to mówię im, że oczekuję wygranej. Jeżeli jednak jesteśmy skazani na porażkę, to próbuję ich podbudować i oznajmiam, że mogą wygrać ten mecz.. Gdy tylko wprowadzam podczas meczu jakiegoś rezerwowego (robię to zawsze albo w przerwie, albo dokładnie w 60. minucie), to zawsze oczekuję od niego dobrej gry. Ponadto, jeśli stracimy bramkę, to w poleceniach z ławki od razu dodaję "Nękanie rywali". Jeśli rywal ma jednak przewagę już dwóch goli, to dodatkowo zmieniam "Ofensywę" na "Przewagę liczebną". Jeżeli do 60. minuty jest remis, to dodaję "Nękanie rywali", zaś jeśli przegrywam wtedy jedną bramką lub więcej, to zmieniam strategię na "Przewagę liczebną", tak, abyśmy zdążyli jeszcze odrobić straty. Warto jednak dodać, że sam Mr. Hough mówił jednak, że do obecnego Football Managera nie można już ułożyć tak zwanego "killera", gdyż wszystko zależy już nie tylko od poleceń drużynowych i indywidualnych, a od zawodników, jakich mamy do dyspozycji.

Dziękuję za udzielenie wskazówek. Mam nadzieję, że okażą się bardzo przydatne dla osób, które zaczną grać tą taktyką lub będą próbowały się na niej wzorować, tworząc własną.

• Autor dysponuje różnego rodzaju screenami. Jeżeli ktoś chce niech napisze w komentarzu.

Autorem analizy jest Scross