W mieszkaniu cicho jak makiem zasiał, z jedynego oświetlonego pokoju daje się słyszeć ustawiczne kliknięcia myszy. Czasem monotonna cisza zostaje przerwana głośnym syknięciem czy też cierpkim komentarzem adresowanym w kierunku wszystko ścierpiącego monitora. Tak jest... Football Manager 2012 zagościł na półkach sklepowych, nastał więc trudny czas dla domowników i drugich połówek, które w tym czasie muszą ustawić się w kolejce za jedenastoma pionkami biegającymi po skrawku wirtualnej murawy.

Swoisty stan nirwany trwa już od 6 października, kiedy to świat ujrzał wersję demonstracyjną najmłodszego dziecka Sports Interactive. Chcąc poczuć na własnej skórze dreszcz piłkarskich emocji w zupełnie nowym wydaniu, przełamałem opory, by korzystać z platformy Steam i nerwowo oczekiwałem aż pasek downloadu dojdzie do końca. A później? Łapczywie kradłem każdą chwilę wolnego czasu, aby sprawdzić, jak w praktyce spisuje się każda z ośmiuset zapowiedzianych zmian. Pokrótce postaram się więc opisać te wszystkie innowacje, o których Miles wspominał na swoich blogach. Przebrniemy więc przez system scoutingu, taktykę, modyfikacje w obrębie drużyny młodzieżowej i systemu newgenów, podejrzymy działanie transferów i kontraktów czy kontaktów z mediami. Gotowi na wędrówkę po nowościach Football Managera?

Scouting

Zacznijmy od scoutingu, bo o tym wspominał Miles w pierwszym blogu. Znacznie rozbudowano raport o naszym zespole, a głównodowodzący SI Games napomknął, że jest on po części odzwierciedleniem strzępku informacji otrzymywanych przez menedżera z krwi i kości. Bardzo przydatny okazuje się przegląd sił naszego składu, który obejmuje wyszczególnione pozycje na boisku wraz z rankingiem trzech osób, które spisują się najlepiej w owej lokalizacji. Klikając na nazwę danej pozycji przejdziemy do zakładki „siła pozycji”, która zawiera już szczegółową analizę tego, który z naszych zawodników powinien zajmować dany skrawek murawy. Przypomnijmy tylko, że o taki przegląd pozycji możemy poprosić każdego członka sztabu trenerskiego, czyli specjalistę od ofensywy i defensywy, trenera bramkarzy czy asystenta. W poprzedniej edycji raport o zespole był znacznie bardziej lakoniczny i ograniczał się do wskazania optymalnej jedenastki wraz z potencjalnymi gwiazdami z każdej formacji. Jego uzupełnieniem był indywidualny raport dotyczący zawodnika, który zawierał szczątkową informacje o tym, który zawodnik jest najlepszym kandydatem do gry na określonej pozycji.

Kolejna zakładka jest zbiorem informacji na temat siły naszego zespołu w odniesieniu do innych ekip występujących w danych rozgrywkach. Pamiętacie przedsezonową odprawę ze sztabem szkoleniowym i pojawiające się tam informacje, że zespół X jest najlepiej odbierającą drużyną w lidze, a my jesteśmy na szarym końcu? Teraz te informacje zostały pozbierane właśnie w ramach tej zakładki, ale znacznie bardziej je uszczegółowiono, dodając lokatę, którą nasz klub zajmuje pod danym względem i rozbijając wszystko na pozycje i związane z nimi istotne atrybuty. Cały ten ekran można potraktować jako niewiele wnoszącą ciekawostkę, albo też dane, które śmiało możemy spożytkować przy poszukiwaniu wzmocnień w konkretnych formacjach.

Prawdziwą gratką dla współziomków Jacka Gmocha jest analiza taktyczna, zawierająca bardzo cenne dane na temat naszego ustawienia. W pierwszej części ekranu mamy do czynienia z informacjami o własnym ustawieniu. Znajdziemy tu listę taktyk, które wykorzystywaliśmy prowadząc daną ekipę wraz z informacjami dotyczącymi czasu i efektów ich użycia. Klikając na nazwę danego ustawienia, zyskamy więcej informacji, w tym efekty stosowania danego ustawienia w odniesieniu do rywali stojących na różnych poziomach trudności. Zagadką pozostaje jednak to, co Football Manager 2012 rozumie przez pojęcie wyżej notowanego zespołu. Wyższe miejsce w tabeli, notowania bukmacherów czy też reputację danego klubu? Wyjdzie w praniu... Na podobnej zasadzie funkcjonuje część przeznaczona pod analizę ustawień rywali. Przydatność tych informacji jest całkiem spora, bo w połączeniu z raportem dotyczącym najbliższego przeciwnika, łatwo możemy zdiagnozować, czy zespół, z którym przyjdzie nam skrzyżować rękawice, może nam sprawić trudności. O ile informacje te są cenne, o tyle ich realne przekłucie na konkretne działania będzie jednak znikome. Aby w pełni z nich skorzystać musielibyśmy szukać formacji, która najlepiej spisuje się w konfrontacji z danym ustawieniem rywala, a więc konstruować nową taktykę i zaznajomić zespół z jej tajnikami.

Ostatnia sekcja poświęcona jest na analizę goli i asyst – zarówno tych w naszym wykonaniu, jak i autorstwa przeciwnika. Poszczególne boksy z informacjami uwzględniają czas, w którym zdobywaliśmy lub traciliśmy bramki, rodzaje wykończeń akcji (główka, plasowane strzały i tym podobne) oraz rodzaje asyst. Po prawej stronie ekranu znajdziemy graficzne odzwierciedlenie asyst... i tylko asyst, nad czym nieco ubolewam. Przydałoby się, aby grafika uwzględniała również fragmenty boiska, z których padały gole, chociażby w formie znanej nam z wcześniejszych wersji Football Managera, tj. na zasadzie ekranu analizy pomeczowej. Mimo tej niedogodności jesteśmy jednak w stanie trafnie ocenić wartość ofensywną naszego zespołu i wytypować, które fragmenty boiska możemy w szczególności wykorzystywać w konstrukcji naszej taktyki, czy to modyfikując polecenia drużynowe, czy też wytyczne dla zawodników zajmujących daną pozycję.

Wyposażyliśmy się już w wiedzę dotyczącą siły naszej drużyny i jej miejsca w ligowym szeregu, czas więc zająć się nieco poszukiwaniem wzmocnień. W tym obrębie nowością jest możliwość obserwacji zawodnika przez członka naszego sztabu trenerskiego. To ciekawy krok ze strony SI Games, który pozwoli nam jeszcze bardziej przyjrzeć się kandydatom do gry w naszej ekipie w oparciu o rzetelne informacje. Scouci zwykle specjalizują się w określaniu obecnych umiejętności zawodnika i jego potencjału. Dodatkowo w ramach raportu, określają oni pozycję piłkarza, informacje transferowe, mocne i słabe strony i tym podobne kwestie. Możliwość scoutowania przez trenerów otwiera przed nami całkiem inne możliwości. Trener – specjalista dostarczy nam lepszych informacji dotyczących atutów i słabostek zawodnika, czy też lepiej zaszereguje nam danego grajka w klubowej hierarchii piłkarzy występujących na tej samej pozycji. Innymi słowy, dzięki tej opcji będziemy mogli skonstruować znacznie bardziej precyzyjny system scoutingu.

Dodać należy tylko, że sam raport z obserwacji doczekał się tylko kosmetycznych poprawek. To, co w pierwszej kolejności rzuca się w oczy, to lista zawierająca zestawienie umiejętności piłkarza w porównaniu z innymi zawodnikami występującymi na danej pozycji. Druga zmiana wymaga wytężenia wzroku... W sekcji raportu odpowiedzialnej za pozycję znajduje się dodatkowa wskazówka dotycząca roli, w jakiej dany zawodnik sprawdzi się najlepiej. Przyznajcie się, kto dostrzegł tę drugą zmianę?

Koniec zgadywania, czas na domniemania... Ponoć nasi obserwatorzy są znacznie bardziej inteligentni i mogą zwrócić się do nas z kwestią, że ich misja w danym kraju jest tylko stratą czasu. Sprawdziłem więc, wysyłając Christiana Karembeu do Księstwa Lesotho. Nie protestował. Być może nie zalicza się do kategorii tych inteligentnych? Kolejne domniemanie - ponoć zatrudniając przyzwoitego scouta będziemy mogli spodziewać się, że ten przyjdzie do nas z gotową listą graczy wartych zatrudnienia. Sprawdziłem i tym razem, podwędzając Newcastle Grahama Carra – obserwatora o krajowej reputacji. Nie zawitał w moim pokoju z teczką wypchaną po brzegi różnymi zapiskami. Wierzę jednak Milesowi na słowo, bo tego typu eventy w grze nie muszą występować w każdym przypadku.

Taktyka

Trzeba przyznać rację Milesowi, że ekran taktyczny zmienił się nie do poznania. Są to zmiany i na lepsze i na gorsze, ale od początku. Na swoim videoblogu Miles zwracał uwagę na boczny panel, w którym po pierwsze znalazło się miejsce dla opcji związanych z przygotowaniami do meczu. Poprzednio można je było znaleźć w ramach sekcji treningowej. Tym razem jednak całość została podzielona – na dole mamy opcje związane z zarządzaniem przygotowaniami do meczu (wyznaczamy obszar przygotowań i ich poziom), a przy ustawionej taktyce znajdziemy poziomy zaznajomienia naszych zawodników z ustawieniem. Jeśli klikniemy na „słupek”, rozwiniemy dodatkowy boks ze szczegółowymi informacjami dotyczącymi znajomości formacji, mentalności oraz innych istotnych aspektów związanych z daną taktyką.

Górna część panelu odpowiada za zarządzanie taktykami. To w obrębie tego obszaru będziemy mogli zapisywać i wczytywać gotowe taktyki i tworzyć nowe ustawienia. Widzimy na nim taktykę wyjściową (tj. aktualnie używaną) i rezerwowe, które nie są aktualnie używane, ale nasi gracze uczą się tego ustawienia w ramach przygotowań do meczu. Klikając na nazwę naszego ustawienia, otworzymy dodatkowe menu, które umożliwi nam skorzystanie z generatora taktyk, ustawienie innej formacji czy jej zmianę na inną, uprzednio zapisaną. Z kolei w opcjach dotyczących taktyki, będziemy w stanie zapisać aktualne ustawienie, zarządzać taktykami czy też konwertować je na wersję klasyczną. Dla porządku dodajmy tylko, że w ramach przygotowań przedmeczowych możemy trenować maksymalnie trzy ustawienia, tj. jedno wyjściowe i dwa rezerwowe.

Nieco problematyczna jest nawigacja w obrębie panelu taktycznego. Po części odbywa się ona za pomocą omówionego wcześniej panelu bocznego, a po części za pomocą zakładek znajdujących się w górnej sekcji ekranu. Zatem, jeśli klikniemy na taktykę wyjściową, to grafika boiska będzie odzwierciedleniem naszego ustawienia domyślnego, zaś podróżując po zakładkach w górnej sekcji ekranu, będziemy zmieniali jej polecenia drużynowe, indywidualne i inne tego typu rzeczy. Domyślnie w każdej zakładce (np. w poleceniach indywidualnych) będą ładowane ustawienia tej taktyki, która zaznaczyliśmy w ekranie głównym. Istnieje jednak możliwość przechodzenia pomiędzy różnymi taktykami w odniesieniu do konkretnego obszaru poleceń. Jeśli więc edytujemy polecenia drużynowe taktyki A, to będziemy w stanie przejść do poleceń drużynowych taktyki B i to bez konieczności cofania się do ekranu głównego taktyki. Nawigację pomiędzy taktykami umożliwia nam przycisk znajdujący się nad grafiką boiska.

Wróćmy jednak do wyjściowego ekranu taktycznego. Obok panelu do zarządzania taktykami, znajduje się zmodyfikowany ekran zarządzania składem, który normalnie ustawiony jest w trybie wyświetlania „wybór składu”. Polecam wytypować podstawową jedenastkę i poprzeglądać inne tryby wyświetlania. Na przykład wchodząc w tryb „odbiór” obok nazwiska zawodnika znajdziemy wartość kluczowego atrybutu (w tym przypadku odbiór) oraz suwak do modyfikacji poleceń indywidualnych (w tym przypadku suwak modyfikujący agresywność odbioru). W sumie trybów wyświetlania z opcjami modyfikacji jest aż 17, co w pełni wystarcza do skonstruowania niemal kompletnych poleceń indywidualnych i to bez konieczności opuszczania głównego ekranu taktycznego. Fajna sprawa.